Tekli, Kombine ve Sistem Kuponları: Üç Kupon Türünün Matematiği
Aynı üç maç, üç farklı kupon. Tekli, kombine ve sistem kuponlarının getiri, risk ve marj profillerini varsayımsal bir örnekle karşılaştırdık.
Bültende üç maç seçtiniz. Şimdi bu seçimleri nasıl bir kupona dönüştüreceğinize karar vermeniz gerekiyor: üç ayrı tekli kupon mu, hepsini birleştiren tek bir kombine mi, yoksa alt kombinasyonları kapsayan bir sistem kuponu mu? Üç seçeneğin matematiği birbirinden belirgin biçimde farklıdır. Bu yazıda aynı üç maçı üç kupon türüyle fiyatlıyoruz.
Örnek seçimler
Varsayımsal üç seçim: A maçı 1.80, B maçı 2.00, C maçı 2.20. Her pazarın marjı yüzde 5 olsun ve her kupona 100 ₺ ayıralım.
Tekli kupon: her maç kendi başına
Üç ayrı kupon, toplam 300 ₺. Her kupon bağımsızdır; biri kaybettiğinde diğerleri etkilenmez.
- Üçü de tutarsa: 180 + 200 + 220 = 600 ₺ geri döner, net +300 ₺.
- İkisi tutarsa (A ve B): 380 ₺ geri döner, net +80 ₺.
- Biri tutarsa (C): 220 ₺ geri döner, net -80 ₺.
Ödenen marj her kuponda yüzde 5'tir; toplam maliyet 300 ₺'nin yüzde 5'i, yani yaklaşık 15 ₺.
Kombine kupon: hepsi ya da hiçbiri
Üç oran çarpılır: 1.80 × 2.00 × 2.20 = 7.92. 100 ₺'lik kupon tutarsa 792 ₺ döner, net +692 ₺. Ancak tek bir maç bile kaybederse kuponun tamamı gider.
Gizli maliyet
Marjlar da çarpılır: 1.05 × 1.05 × 1.05 = 1.158. Yani yüzde 5'lik üç marj, kuponun bütününde yaklaşık yüzde 15,8 marj hâline gelir. Adil oran 7.92 değil, yaklaşık 9.17 olmalıydı. Marj hesabını marj yazısında açıkladık.
Sistem kupon: alt kombinasyonlar
Sistem 2/3, üç seçimden oluşturulabilecek üç ikili kombinasyonun (AB, AC, BC) her birine ayrı bahis yapar. 100 ₺'lik kupon üçe bölünür; her kombinasyona 33,33 ₺ gider.
| Kombinasyon | Oran | Bahis | Tutarsa döner |
|---|---|---|---|
| A × B | 3.60 | 33,33 ₺ | 120,00 ₺ |
| A × C | 3.96 | 33,33 ₺ | 132,00 ₺ |
| B × C | 4.40 | 33,33 ₺ | 146,67 ₺ |
Üçü de tutarsa toplam 398,67 ₺ döner, net +298,67 ₺. Bir maç kaybederse (örneğin C), yalnızca AB kombinasyonu kazanır: 120 ₺ döner, net +20 ₺. İki maç kaybederse kuponun tamamı gider.
Üç kupon yan yana
| Senaryo | Tekli (300 ₺) | Kombine (100 ₺) | Sistem 2/3 (100 ₺) |
|---|---|---|---|
| 3 doğru | +300 ₺ | +692 ₺ | +299 ₺ |
| 2 doğru (A, B) | +80 ₺ | -100 ₺ | +20 ₺ |
| 1 doğru | -80 ₺ ile -120 ₺ | -100 ₺ | -100 ₺ |
| 0 doğru | -300 ₺ | -100 ₺ | -100 ₺ |
Tablonun gösterdiği şey açıktır: Kupon türü, uzun vadeli beklentiyi iyileştirmez; yalnızca sonuçların dağılımını değiştirir. Kombine en yüksek tavanı ve en yüksek marjı, tekli en düşük varyansı, sistem ikisinin arasını sunar.
Kaç maç seçerseniz seçin, kupona ayırdığınız toplam tutar bir birimi aşmasın. Üç tekli kupon oynuyorsanız her biri üçte bir birim olmalı. Birim mantığını kasa yönetimi yazısında anlattık.
Yazının özü
Kombine kupon yüksek oranla cezbeder ama marjı katlar; sistem kuponu bir hatayı affeder ama her kombinasyon ayrı fiyatlanır; tekli kupon en şeffaf maliyeti taşır. Hangisini seçerseniz seçin, önce marjı hesaplayın, sonra birimi sabitleyin.
