Oran Formatları ve Gizli Olasılık: Ondalık, Kesirli ve Amerikan Oranı Birbirine Çevirmek
Bir oran aslında bir fiyattır. Üç oran formatını birbirine çevirmeyi ve her oranın içinde saklı olasılığı tek formülle çıkarmayı anlatıyoruz.
Bültende gördüğünüz her sayı bir fiyattır. 1.85 oranı, bahis şirketinin o sonuç için biçtiği olasılığı ve üstüne eklediği marjı tek bir rakama sıkıştırır. Bu yazıda üç yaygın oran formatını birbirine çevirmeyi ve her formatın içindeki gizli olasılığı çıkarmayı anlatıyoruz. Bu beceri, sitedeki diğer bütün yazıların ön koşuludur.
Ondalık oran: Türkiye'de standart
Ondalık oran, 1 birimlik bahsin kazanması hâlinde geri alacağınız toplam tutarı gösterir; ana para dâhildir. 2.50 oranına 100 ₺ yatırdıysanız kazandığınızda 250 ₺ alırsınız, bunun 150 ₺'si net kazançtır.
Gizli olasılık formülü tek satırdır:
Gizli olasılık = 1 ÷ ondalık oran. Örnek: 1 ÷ 2.50 = 0,40, yani yüzde 40. Ana sayfadaki dönüştürücü tablo sık görülen oranlar için bu hesabı hazır verir.
Kesirli oran: İngiliz geleneği
Kesirli oran net kazancı ana paraya oranlar. 3/2 oranı, 2 birim yatırana 3 birim net kazanç demektir; ana parayla birlikte 5 birim geri alırsınız. Ondalığa çevirmek için kesri hesaplayıp 1 ekleyin: 3 ÷ 2 + 1 = 2.50.
Sık görülen kesirler
- 1/1 (evens): ondalık 2.00, gizli olasılık yüzde 50
- 4/5: ondalık 1.80, gizli olasılık yüzde 55,6
- 5/2: ondalık 3.50, gizli olasılık yüzde 28,6
Amerikan oranı: artı ve eksi
Amerikan formatında iki işaret vardır. Eksi oranlar favoriyi gösterir ve 100 birim kazanmak için kaç birim yatırmanız gerektiğini söyler: -150 oranında 150 yatırıp 100 kazanırsınız. Artı oranlar ise 100 birim yatırınca kaç birim kazanacağınızı söyler: +200 oranında 100 yatırıp 200 kazanırsınız.
| Amerikan | Ondalık | Kesirli | Gizli olasılık |
|---|---|---|---|
| -200 | 1.50 | 1/2 | %66,7 |
| -110 | 1.91 | 10/11 | %52,4 |
| +100 | 2.00 | 1/1 | %50,0 |
| +150 | 2.50 | 3/2 | %40,0 |
| +400 | 5.00 | 4/1 | %20,0 |
Çevirme kuralı: eksi oranda ondalık = 100 ÷ |oran| + 1; artı oranda ondalık = oran ÷ 100 + 1. Aradaki -110 satırı özellikle önemlidir: Amerikan pazarlarında iki taraflı bahislerin standart fiyatıdır ve iki tarafın olasılıkları toplandığında yüzde 104,8 çıkar. Aradaki yüzde 4,8 marjdır.
Olasılıklar neden yüzde 100'ü aşar?
Varsayımsal bir örnek alalım: Bir maçta ev sahibi 2.10, beraberlik 3.40, deplasman 3.60 olsun. Gizli olasılıklar sırasıyla yüzde 47,6, yüzde 29,4 ve yüzde 27,8'dir; toplam yüzde 104,8. Gerçek olasılıkların toplamı yüzde 100 olmak zorunda olduğuna göre fazladan yüzde 4,8, bahis şirketinin kendine ayırdığı paydır. Bu hesabı marj yazısında ayrıntılı gösterdik.
Küçük oran farkları neden önemli?
1.85 ile 1.90 arasındaki fark küçük görünür; ancak gizli olasılık açısından yüzde 54,1 ile yüzde 52,6 arasındaki farktır. Yüz kuponluk bir dönemde bu bir buçuk puan, toplam maliyetin belirgin bir kısmını oluşturur. Oranı olasılık olarak okumaya alıştığınızda bu farkları fark etmeye de başlarsınız; bültende aynı pazarın farklı sağlayıcılardaki fiyatını karşılaştırmak bu yüzden anlamlıdır.
Oranı doğru okumanın pratik kuralı
Yeni başlayanlar oranı "kaç kat kazandırır" diye okur; bu bakış yüksek oranı cazip gösterir. Daha sağlıklı okuma şudur: "Bu sonuca yüzde kaç ihtimal biçilmiş ve ben buna katılıyor muyum?" 5.00 oranındaki bir sonuç yüzde 20 ihtimalle fiyatlanmıştır; siz gerçek ihtimali yüzde 15 görüyorsanız oran yüksek görünse de pahalıdır. Kendi tahmininizle fiyat arasındaki farka pazarlara göre bakmayı sonraki yazılarda sürdürüyoruz.
